Onderzoeksraad

Onderzoeksraad

Type: adviesorgaan
Andere namen: naamsverandering: Wetenschapsraad
naamsverandering: Onderzoekscommissie (1976-1978)
Periode: 1976-...
Functies:De Onderzoeksraad is het adviserende, beslissingsvoorbereidende orgaan dat toeziet op de optimale invulling van de onderzoeksfunctie van de UGent. De raad verstrekt advies aan het universiteitsbestuur over het onderzoeksbeleid van de UGent. Ze houdt daarbij rekening met de krachtlijnen van het algemeen wetenschapsbeleid.
De taken van de Onderzoeksraad werden vastgelegd in het KB van 14 juni 1978. Ze zijn een uitbreiding van de taken van zijn voorganger, de Onderzoekscommissie:
1) advies verstrekken aan de Raad van Beheer over het Onderzoeksbeleid van de universiteit
2) waken over algemene administratie van de onderzoeksmiddelen van de instelling
3) advies uitbrengen over toelagen verstrekt door de staat voor alle onderzoeksprojecten die de instelling of het personeel van de instelling uitvoeren
4) op vraag van de Raad van Beheer advies verstrekken over middelen die niet afkomstig zijn van de Vlaamse of federale overheid
5) een jaarverslag opmaken met onder meer een overzicht van alle onderzoeksprogramma's en de hieraan verbonden personeelsleden en financiële middelen.
Geschiedenis: De Onderzoekscommissie werd opgericht door het Koninklijk Besluit van 6 juli 1976. Het Koninklijk Besluit bepaalt de voorwaarden voor het verwerven van toelagen van de overheid voor de financiering van geconcerteerde onderzoeksacties. Eén van die voorwaarden is de oprichting van een Onderzoekscommissie. De eerste vergadering vond plaats op 1 februari 1977. Deze Onderzoekscommissie had als taken:
1) het Onderzoeksbeleid van de instelling mee uitstippelen
2) na te gaan of onderzoeksprojecten voldoen aan de criteria opgesomd in het Koninklijk Besluit
3) de aangevraagde toelage uitgebreid verantwoorden.

De Onderzoeksraad werd opgericht door het Koninklijk Besluit van 14 juni 1978. Dit Koninklijk Besluit bepaalt dat alle universitaire instellingen een Onderzoeksraad moeten oprichten, indien zij in aanmerking willen blijven komen voor overheidstoelages voor wetenschappelijk onderzoek. De samenstelling van deze Onderzoeksraad wordt in het KB vastgelegd op minimaal 10, maximaal 20 vertegenwoordigers van het wetenschappelijk personeel, voorgedragen door de faculteiten en verkozen door de Raad van Beheer, en uit verschillende wetenschapsdisciplines. De Raad van Beheer duidt ook de voorzitter aan. De regeringscommissaris en de afgevaardigde van de minister van begroting kunnen de vergaderingen bijwonen. De administrateur heeft raadgevende stem.
Op 20 oktober 1978 richtte de Raad van Beheer de Onderzoeksraad op. De eerste vergadering vond plaats op 6 december 1978.
Oorspronkelijk bestond de Onderzoeksraad uit 20 leden à rato van twee vertegenwoordigers per faculteit (een lid van het onderwijzend personeel en een lid van het wetenschappelijk personeel). In latere jaren kwamen er ook leden bij met raadgevende stem: de regeringscommissaris, de afgevaardigde van financiën, de academisch beheerder en de coördinator van de dienst onderzoeksbeleid (later de directeur onderzoeksaangelegenheden).
De laatste wijziging van de samenstelling dateert van 24 april 2009. Sindsdien bestaat de Onderzoeksraad uit maximaal 22 stemgerechtigde leden (2 per faculteit) en een voorzitter. De leden met raadgevende stem zijn de regeringscommissaris en de afgevaardigde van financiën, de beheerder die de onderzoeksaangelegenheden onder zijn bevoegdheid heeft en de directeur Onderzoeksaangelegenheden. Daarnaast werd de raad verruimd met drie vertegenwoordigers uit de hogescholen van de Associatie Universiteit Gent, drie gedoctoreerde vertegenwoordigers van het assisterend academisch personeel die op voorstel van de vertegenwoordigers van het assisterend academisch personeel in de Raad van Bestuur worden aangewezen. Experten kunnen door de voorzitter gevraagd worden de vergaderingen bij te wonen.
De Onderzoeksraad kreeg de opdracht het wetenschappelijk onderzoek aan de universiteit te stimuleren, te sturen en te evalueren. De raad treedt op als adviserend expert bij de voorbereiding van de beslissingen van het Vast Bureau/ bestuurscollege en van de Raad van Beheer/bestuur in deze aangelegenheden, daarbij rekening houdend met de krachtlijnen van het wetenschapsbeleid op Vlaams, nationaal en Europees niveau.
De Onderzoeksraad bespreekt en bepaalt het interne onderzoeksbeleid, bakent de noodzakelijke financieringscategorieën af, evalueert de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek en bepaalt de criteria bij de beoordeling van onderzoeksvoorstellen. De Onderzoeksraad heeft een directe impact op de besteding van de middelen van het Bijzonder Onderzoeksfonds.

Het KB bepaalde ook dat bij de Onderzoeksraad een Bureau moest worden opgericht, dat de werkzaamheden van de Onderzoeksraad voorbereidt en met opdrachten kan worden belast. Het Bureau van de Onderzoeksraad bestaat volgens het KB uit minimaal 4, maximaal 6 leden van de Onderzoeksraad, gekozen door de Onderzoeksraad, en wordt voorgezeten door de voorzitter van de Onderzoeksraad. Daarnaast zijn er ook een aantal niet-stemgerechtigde leden (nu de academisch beheerder, de directeur Onderzoeksaangelegenheden en de secretaris van de Onderzoeksraad). De secretaris van de Onderzoeksraad is ook secretaris van het Bureau van de Onderzoeksraad.
Actoren:adviesorgaan van: Raad van Bestuur
secretariaat door: Afdeling Onderzoekscoördinatie
Archieven:Archief Onderzoeksraad
Websites en socials:Onderzoeksraad, geraadpleegd op 30/09/2022.
Bronnen: Archief Universiteit Gent, Notulen Raad Van Bestuur, 28/03/2003.
Archief Universiteit Gent, Archief Onderzoeksraad, ARUG_AR0014.
Archief Universiteit Gent, Archief André Van Baeveghem, ARUG_AP090.
"Koninklijk Besluit betreffende de financiering van de geconcentreerde onderzoek akties tussen de Staat en de universitaire instellingen die gemachtigd zijn diploma's van de tweede en derde cyclus uit te reiken, 7 juli 1976." Belgisch Staatsblad, 10 juli 1976, p. 9024.
"Koninklijk besluit houdende instelling van een onderzoeksraad aan de universitaire instellingen, 14 juni 1978." Belgisch Staatsblad, 1 september 1978, geraadpleegd op 30/09/2022.
Citeren: Archief Universiteit Gent, Onderzoeksraad, AU0014