Museum voor Dierkunde

Museum voor Dierkunde

Type: dienst
Andere namen: :
Periode: -...
Functies:De collecties van het Museum voor Dierkunde zijn het resultaat van onderzoek en onderwijs aan de universiteit. De collecties waren in de eerste plaats utilitair. Ze werden samengebracht vanuit de idee dat kennis uit boeken onvoldoende was om het dierenrijk te begrijpen. De practicumcolleges worden vandaag in het museum gegeven en de studenten hebben de mogelijkheid om daar te studeren zodat ze objecten driedimensionaal kunnen bekijken (bv voor dissecties). Naast studenten in de wetenschappen trekt het museum de laatste jaren ook leerlingen van de kunstacademie of andere kunstrichtingen aan. Zij komen in het museum tekenen, schilderen, fotograferen en eventueel zelfs tentoonstellen.
Tot 20 à 30 jaar geleden was de collectie voornamelijk didactisch bedoeld, maar vandaag wordt de collectie ook opengesteld voor het brede publiek. Er worden onder andere thematentoonstellingen georganiseerd waarbij naast de onderzoekswaarde ook de historische waarde in rekening wordt gebracht.
Geschiedenis:

Het museum werd opgericht bij het ontstaan van de Genste universiteit in 1817 om te kunnen voldoen aan het "Règlement sur l’organisation de l’enseignement supérieur dans le provinces méridionales du royaume des Pays-Bas" uit 1816. Hierin werd gesteld dat voor het onderwijs elke universiteit in de natuurlijke historie moest beschikken over "un cabinet pour l’histoire naturelle des animaux et pour leur anatomie comparée". De studie in natuurkunde werd alleen mogelijk geacht door de bestudering van de objecten zelf en niet alleen door de literatuur erover.

De opeenvolgende directeuren van het museum hebben elk hun stempel gedrukt op de collectie:
1) prof. F.P. Cassel (1784-1821): de allereerste Gentse hoogleraar in de zoölogie, vergelijkende anatomie en plantkunde kreeg in 1819 een bedrag toegekend om de allereerste verzameling aan te kopen.
2) prof. F.J. Cantraine (1801-1963): kocht in 1844 een deel van de verzameling Risso (vissen uit de Middellandse Zee) aan.
3) prof. A.C. Poelman (1815-1874): bracht de verzameling vergelijkende anatomie tot stand. Hij publiceerde hierover een catalogus in 1868.
4) prof. F. Plateau (1841-1911): een zoöloog-anatoom. Hij verenigde de bestaande collecties zoölogie en vergelijkende anatomie. Hij breidde de verzameling ongewervelde dieren uit met onder andere de schelpenverzamelingen van Mac Leod, Lecomte en Cornet en de insectenverzamelingen van Mathieu en Puls. Plateau leverde daarnaast een grote bijdrage aan de collectie vergelijkende anatomie.
5) prof F. Willem (1866-1952): zorgde voor een uitbreiding van de verzameling met materiaal afkomstig van de mariene biologische stations van Napels, Roscoff, Banyuls en wimereux.

In de loop van de twintigste eeuw werd de collectie verder aangevuld. Tijdens de twee wereldoorlogen ging er veel verloren en werden een aantal collectiestukken vervangen. Sinds 2020 maken de collecties van het voormalige Museum voor Dierkunde deel uit van het nieuwe Gents Universiteitsmuseum.

Directeur: Cassel, F.P
Cantraine, F.J.
Poelman, A.C.
Plateau, F.
Willem, F.
Actoren:onderdeel van: Vakgroep Biologie
Websites en socials:

Museum voor Dierkunde Universiteit Gent, geraadpleegd op 25/02/2025.
Gents Universiteitsmuseum, geraadpleegd op 28/02/2025.

Bronnen: Balans en Perspectief. Academisch erfgoed in Vlaanderen. Bijlage 2 - Collectiebeschrijvingen Universiteit Gent, 2011-2012, geraadpleegd op 30/08/2017.
Citeren: Archief Universiteit Gent, Museum voor Dierkunde, AU1487