Rutgers, Arend

Arend Joan Rutgers (Almelo, 20 oktober 1903 – Almen, 2 september 1998) was een Nederlands‑Belgisch fysisch chemicus die een belangrijke rol speelde in de ontwikkeling van de oppervlaktechemie en de elektrokinetica.

Hij studeerde scheikunde aan de Universiteit van Amsterdam en vervolgde zijn opleiding in de theoretische fysica aan de Universiteit Leiden, waar hij in 1930 promoveerde onder begeleiding van de beroemde fysicus Paul Ehrenfest. Tijdens zijn studietijd kwam hij ook in contact met vooraanstaande wetenschappers zoals Hendrik Casimir, en werd hij beïnvloed door colleges van onder anderen Johannes Diderik van der Waals, Pieter Zeeman en Hendrik Lorentz. 

In 1933 werd Rutgers benoemd tot docent aan de Universiteit Gent, waar hij in 1938 tot gewoon hoogleraar werd gepromoveerd en het laboratorium voor fysische scheikunde leidde. Hij bleef er actief tot zijn emeritaat in de jaren 1970. 

Rutgers’ belangrijkste wetenschappelijke bijdrage ligt in zijn onderzoek naar elektrokinetische verschijnselen en oppervlaktechemie. Hij leverde een fundamentele bijdrage aan het kwantitatief begrijpen van hoe elektrisch geladen deeltjes zich gedragen in vloeistoffen en colloïden, wat essentieel is voor tal van toepassingen in chemie, industrie en biomedische wetenschappen. 

Naast zijn onderzoek schreef hij een invloedrijk leerboek, Physische Scheikunde, dat generaties studenten heeft gevormd. Voor zijn werk werd hij onder meer verkozen tot lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Rutgers was een pionier die door samenwerking en beïnvloeding door grote namen als Ehrenfest, Van der Waals, Zeeman en Lorentz een stevig theoretisch fundament legde voor de moderne fysische chemie.

UGentMemorialis - Arend Rutgers, geraadpleegd op 06/12/2017.
Koninklijk Besluit 17/11/1933.
Luykx, Theo. Rijksuniversiteit te Gent. Liber Memorialis 1913-1960. Gent, RUG Rectoraat, 1960.