Etnografische Verzamelingen UGent

Type:	administratie centraal
Andere namen:	naamsverandering: Musée des Antiquités de l’Université de Gand (1925-1937) naamsverandering: Etnographisch Museum (1926-1937) naamsverandering: Museum voor Volkenkunde (1937-1968) naamsverandering: Etnografische Verzamelingen (1968) ook gekend als: Verzameling voor Ethnografie ook gekend als: Etnografische Verzamelingen
Periode:	1925-2020
Functies:	Etnografische Verzamelingen van de Universiteit Gent beheert ongeveer 7500 etnografica, waarvan er ongeveer 350 permanent worden tentoongesteld. Deze voorwerpen werden verzameld als studieobjecten voor wetenschappelijk onderzoek naar en onderwijs over Etnische kunst. Door de opheffing van de opleiding Etnische Kunst in 2008 verloor de collectie haar actieve didactische functie. Ze wordt echter nog steeds onderzocht door studenten uit andere richtingen (bv. Archeologie). Naast studenten wordt ook een breder publiek aangesproken. Er worden rondleidingen en tentoonstellingen georganiseerd, en de collectie is sinds 2008 ook toegankelijk voor individuele bezoekers tijdens evenementen. Etnografische Verzamelingen wil zich positioneren als academisch erfgoed met een maatschappelijke functie. Door het zichtbaar maken van haar kunstobjecten uit niet-westerse culturen en door het toegankelijk maken van de ontwikkelde wetenschappelijke kennis over deze voorwerpen, wil zij de onderzoeksgemeenschap en het brede publiek sensibiliseren voor culturele diversiteit van vroegere en van hedendaagse samenlevingen in een globaliserende wereld.
Geschiedenis:	De Etnografische Verzamelingen ontstaan in 1825 onder impuls van de Nederlandse koning Willem I. Bij de oprichting van de Gentse universiteit, bepaalt hij dat het onderwijs moest ondersteund worden met wetenschappelijke collecties. Om hieraan tegemoet te komen wordt onder meer het ‘Musée des Antiquités de l’Université de Gand’ opgericht. Het museum beheert aanvankelijk enkel een Indonesië-collectie. In de loop van de negentiende en twintigste eeuw wordt de collectie echter gestaag uitgebouwd met stukken uit Oceanië, Afrika en Midden-Amerika. Rond 1926 richt professor P. Van Oye het ‘Etnographisch Museum’ op, waarin hij de kernverzameling uit het ‘Institut de Biogeographie’ onderbrengt. In december 1937 vraagt hij de Beheerder-Inspecteur van de universiteit (prof. A. Schoep) om de verzameling voor Etnografie toe te vertrouwen aan Frans Olbrecht. Deze neemt ‘met genoegen en met geestdrift’ het bestuur van de collectie op zich, en voegt het ‘Etnographisch Museum’ en het ‘Musée des Antiquités de l’Université de Gand’ samen tot het ‘Museum voor Volkenkunde’. Prof. Frans Olbrechts kan door aankopen en schenkingen de collectie gevoelig uitbreiden. Hij zet in 1938-1939 ook een Ivoorkust-expeditie op het getouw, en verwerft zo een aanzienlijk aantal West-Afrikaanse kunstobjecten. Hij zet de collectie in tijdens zijn lessen Kunst van niet-Westerse Culturen aan het Hoger Instituut voor Kunstgeschiedenis en Oudheidkunde (HIKO). De collectie moet een laboratorium zijn voor zijn studenten. In 1957 vraagt prof. Olbrechts (om gezondheidsredenen) om het conservatorschap over te mogen dragen aan prof P.J. Vandenhoutte. Deze wordt in 1958 directeur, en zorgt voor het eerst voor een waardige expositieruimte in het HIKO. De ‘Etnografische Verzamelingen’ worden in 1968 plechtig geopend. In 2002 verhuist de collectie wegens gebrek aan ruimte naar Het Pand. Vanaf 2020 vormt deze collectie een onderdeel van het Gents Universiteitsmuseum (GUM).

Structuur:	Vanaf 2020 vormt deze collectie een onderdeel van het Gents Universiteitsmuseum (GUM).
Actoren:	onderdeel van: Faculteit Letteren en Wijsbegeerte (1925-) onderdeel van: Seminarie voor Etnische Kunst, met Etnografische Verzamelingen (1960-1992) onderdeel van: Vakgroep Kunst-, Muziek- en Theaterwetenschappen (1992-2004) heeft link met: Bio-Geografisch Laboratorium (1926)

Websites en socials:	Gents Universiteitsmuseum en Plantentuin, geraadpleegd op 17/03/2025.
Bronnen:	Archief Universiteit Gent, Personeelsdossier Frans Olbrecht. Etnografische Verzamelingen UGent, geraadpleegd op 28/03/2014. Balans en Perspectief. Academisch erfgoed in Vlaanderen. Bijlage 2 - Collectiebeschrijvingen Universiteit Gent, 2011-2012, p. 50-52, geraadpleegd op 30/08/2017.
Citeren:	Archief Universiteit Gent, Etnografische Verzamelingen UGent, AU1509