Vakgroep Onderwijskunde

Vakgroep Onderwijskunde

Type: vakgroep
Andere namen: afkorting: PP06V
afkorting: PP06
afkorting: ICL (20/5/1977-1/10/1989)
afkorting: DLO (1989-1/10/1998)
naamsverandering: Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding (20/5/1977-1/10/1989)
naamsverandering: Departement voor Lerarenopleiding (1989-1/10/1998)
naamsverandering: Vakgroep Onderwijskunde (1992)
vertaling: Teaching Sciences
vertaling: Department of Educational Studies (1/2/2007)
Periode: 20/05/1977-...
Geschiedenis: Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding
In juli 1975 wordt onder impuls van pedagogiekprofessor Karel De Clerck een interfacultaire commissie voor de lerarenopleiding samengesteld. Deze commissie concludeert dat een werkelijke verbetering van de aggregatie slechts mogelijk wordt door de oprichting van een permanent coördinerend orgaan. Dit leidt tot de oprichting van het Interfacultair Centrum voor de Lerarenopleiding door de Raad van Beheer op 20 mei 1977.
De opdrachten van het ICL zijn zeer algemeen geformuleerd: coördinatie van de verschillende opdrachten in de vakdidactiek, coördinatie tussen de vakdidactiek en de algemeen theoretische inleidingen, grotere aandacht voor de praktische opleiding en voor navorming en bijscholing van leerkrachten.

Een aantal structuren worden gecreëerd om deze taken te kunnen uitvoeren. Alle leden van het onderwijzend en wetenschappelijk personeel belast met de aggregatie vormen samen de raad van het Interfacultair Centrum. Het dagelijks bestuur wordt gevormd door het bureau (3 leden van het onderwijzend en 3 leden van het wetenschappelijk personeel), die net als de voorzitter en de secretaris een mandaat hebben van 4 jaar.
Het bureau is belast met het bevorderen van het wetenschappelijk onderzoek in verband met de didactiek van de lerarenopleiding, het publiceren van de resultaten ervan en de organisatie van praktische oefeningen voor de aggregatie. Ook het overleg met de inspectie en de mentoren en coördinatie van het onderwijs en de universiteit, het verstrekken van bibliografische gegevens, het ter beschikking stellen van audio-visuele middelen, de permanente vernieuwing van het onderwijs door middel van inservice-vorming van de leerkrachten en het organiseren van studiedagen in samenwerking met de inspectie, andere universiteiten en leerkrachten waren opdrachten voor het bureau.

De eerste initiatieven van het ICL zijn vooral coördinerend en steunend van aard: het inventariseren van de noden van de verschillende diensten betrokken bij de aggregatie, het opstellen van uniforme lesvoorbereidings- en evaluatieschema’s, en het inrichten van een audiovisueel lokaal om studenten de kans te geven hun eigen lessen te analyseren.
Al snel wordt ook gewerkt aan de vernieuwing van de aggregatieopleiding. Wanneer initiatieven van wetgevende en uitvoerende macht blijven aanslepen beslist het ICL zelf een plan te ontwerpen om de aggregatie aan de Gentse universiteit te hervormen. In 1982 formuleert het ICL een voorstel, dat na advies van de faculteiten op 16 maart 1984 door de Raad van Beheer wordt goedgekeurd. Voor het eerst sinds de wet van 1929 wordt de aggregatieopleiding gewijzigd: vanaf 1984/1985 wordt het vak adolescentiepsychologie aan het curriculum toegevoegd en wordt de praktijkopleiding uitgebreid met een stageweek.

In de tweede helft van de jaren 1980 wordt het ICL niet gespaard van besparingsmaatregelen. Allerlei constructies werden bedacht om het ICL een meer permanent karakter te geven. In 1988 werd een werkgroep opgericht met vertegenwoordigers van de academische overheid en het ICL. Uit dat overleg ontstond in 1989 het Departement voor Lerarenopleiding, waardoor de Gentse universiteit de eerste Vlaamse universiteit werd met een departement met als doel de aggregatieopleidingen over de verschillende richtingen te coördineren en het wetenschappelijk onderzoek inzake lerarenopleiding verder uit te bouwen.

Departement voor Lerarenopleiding
Op 6 juli 1989 beslist de Raad van Beheer van de Gentse universiteit om het Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding te reorganiseren tot een Departement voor Lerarenopleiding (DLO), een autonoom orgaan met een statuut vergelijkbaar met dat van de andere faculteiten. Het Departement voor Lerarenopleiding treedt in werking op 1 oktober 1989 en wordt verantwoordelijk voor het beleid over het onderwijs en het onderzoek betreffende de aggregatieopleiding hoger secundair onderwijs en de nascholing van leerkrachten.
Concreet betekent dit dat het DLO, met als beslissingsorgaan de Raad van het DLO en als uitvoerend orgaan de Dienst van de Voorzitter, instaat voor de organisatie van het onderwijs en de examens lerarenopleiding (studieprogramma, toelating, vrijstellingen, gelijkwaardigheid, de organisatie van examens) en ook de organisatie van de nascholing op zich neemt. Het DLO mocht ook een eigen financieel beleid en personeelsbeleid voeren en het beleid bepalen van zijn bibliotheek en mediatheek. Het DLO verzorgt verder de algemene externe contacten (met scholen, inspectie, pedagogische begeleiders, onderwijsbeleid, andere universiteiten en overlegorganen) en is ook vertegenwoordigd in diverse raden en commissies zowel binnen als buiten de Gentse universiteit.
Het DLO participeert aan Europese onderzoeks- en onderwijsprojecten, verzorgt de redactie van het tijdschrift ‘DLO Mededelingen’ en organiseert een ombudsdienst betreffende de lerarenopleiding. Het wetenschappelijk onderzoek in het DLO spitst zich toe op thema’s als culturele geletterdheid, curriculumontwikkeling voor de lerarenopleiding, samenwerking universitaire lerarenopleiding en pedagogische hogescholen, multimedia in het onderwijs.
Op 1 juni 1992 wordt binnen het DLO de vakgroep Opleiding en Nascholing leraren (VONAL) opgericht. De vakgroep wordt verantwoordelijk voor de inhoud en de uitvoering van het onderwijs, de inhoudelijke coördinatie van de diverse opleidingsonderdelen, de inhoudelijke medewerking aan het opstellen van onderwijsondersteunende documenten, publicaties, conferenties, nascholingsinitiatieven, student- en docentenuitwisseling en het concipiëren en uitvoeren van onderzoek.

Vakgroep Onderwijskunde
Bij beslissing van de Raad van Bestuur van 3 april 1998 wordt besloten het DLO te integreren in de vakgroep Onderwijskunde van de faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen.
Vakgroepvoorzitter: Heene, Johan (1992-1998)
Vossen, Irena (1998)
Van Damme, Dirk (1998-2000)
Valcke, Martin (2000)
Voorzitter: Bolckmans, Alexander (1977-1981)
De Clerck, Karel (1981-1985)
Heene, Johan (1985-1989)
Decreus, Freddy (1989-1992)
Laporte, Willy (1992-1996)
Soetaert, Ronald (1996-1998)
Actoren:onderdeel van: Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen (1977-)
heeft opgenomen: Seminarie en laboratorium voor Didaktiek (1992)
heeft als onderdeel: Vakgroep Opleiding en Nascholing van Leraren (1992-1998)
heeft als medewerker: Aelterman, Antonia
Archieven:Archief Departement voor Lerarenopleiding
Archief Interfacultair Centrum voor Lerarenopleiding
Archief vakgroep Onderwijskunde
Bronnen: Archief Universiteit Gent, Notulen Bestuurscollege, 30/09/1992.
Archief Universiteit Gent, Notulen Bestuurscollege, 10/04/2014.
Archief Universiteit Gent, Notulen Bestuurscollege, 25/01/2017.
Archief Universiteit Gent, Notulen Raad van Bestuur 03/04/1998 agendapunt 1, ARUG_3E1_1.
Verslag over de toestand van de universiteit gedurende het academiejaar 1988/1989, Gent, 1990, p. 23-24.
Rijksuniversiteit te Gent. Algemene inlichtingen en administratief jaarboek 1990/1991, 1990.
Citeren: Archief Universiteit Gent, Vakgroep Onderwijskunde, AU1402