| Type: | personeelsvereniging |
| Andere namen: | naamsverandering: Hooger Onderwijs voor het Volk (1892-1947) |
| Periode: | 18/09/1892-1972 |
| Geschiedenis: | Hoger Onderwijs voor het Volk is een vereniging die in 1892 werd opgericht naar het voorbeeld van de Engelse University Extension of Hogeschooluitbreiding. In de ontstaansgeschiedenis van het Hoger Onderwijs voor het Volk speelden Pieter Tack en Julius Pee, twee leden van het vrijzinnig flamingante studentengenootschap 't Zal Wel Gaan, een belangrijke rol. Op de vrijzinnige studentenlanddag te Brugge van 1 mei 1892 hielden zij een vurig pleidooi voor de toepassing van de Extensionbeweging in de Vlaamse Beweging. Prof. Paul Fredericq was onmiddellijk gewonnen voor het idee en slaagde erin om van de Gentse schepen van onderwijs, Prof. Remi De Ridder, een subsidie voor de aankoop van boeken te bekomen. Van beheerder-inspecteur Prof. August Wagener kreeg hij toelating om voor de lezingen een auditorium van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte te gebruiken. Op 18 september 1892 werd het extension-comité opgericht, dat bestond uit Prof. Paul Fredericq en vier studenten (Pieter Tack, Julius Pee, Henri De Marez en Maurits Sabbe). Op voorstel van Fredericq wordt de naam University Extension veranderd naar Hooger Onderwijs voor het Volk. Het was de bedoeling door middel van cursussen voor een breed publiek bij te dragen tot de culturele en morele ontwikkeling van het Vlaamse volk en aan te tonen dat wetenschappelijk onderricht in het Nederlands mogelijk was. De leergangen behandelden aanvankelijk overwegend taal- en letterkundige onderwerpen, maar in de latere jaren werden ook lesgevers gevonden die historische, natuurwetenschappelijke en medische thema's behandelden. Vanaf 1893/1894 ontwikkelde het Comité ook activiteiten in andere Vlaamse steden en dorpen, vaak in samenwerking met het Algemeen Nederlandsch Verbond of het Willemsfonds. Ook na de Eerste Wereldoorlog organiseerden het Hooger Onderwijs voor het Volk en de volkshogeschool van de UGent met wisselend succes publieke voordrachten. Er werd daarvoor een beroep gedaan op professoren verbonden aan verschillende Belgische en Nederlandse universiteiten. De voordrachten waren gratis en gingen door in de Aula. Aan de sprekers werd een vergoeding uitbetaald. Vanaf de jaren 1940 kon de vereniging rekenen op een jaarlijkse toelage van de Beheerscommissie van het Universiteitsvermogen. Vanaf 1952 werd ook een subsidie ontvangen van de Dienst voor Volksopleiding, en van de Stad Gent werd jaarlijks financiële steun ontvangen. Eind 1957 werd ook gedacht aan de uitbreiding van Hoger Onderwijs voor het Volk buiten Gent. In 1959 werden te Aalst met medewerking van het stadsbestuur enkele voordrachten georganiseerd. Na de dood van Paul Van Oye (11 oktober 1969) werd het duidelijk dat de volksvoordrachten aan herbronning toe waren. In 1972 werden de voordrachten stopgezet. In 1976 kwam aan de Gentse Universiteit het nieuwe initiatief ‘Wetenschappelijke Nascholing’ tot stand, ook opgevat als lessenreeksen waaraan Gentse professoren hun medewerking verlenen. Elienne Langendries, archivaris UGent, 2012 |
| Voorzitter: | Fredericq, Paul |
| Mac Leod, Jules | |
| Vercouillie, J. F | |
| Basse, Maurits | |
| Van Werveke, Hans (1945-1952) | |
| Van Oye, Paul (1951-1969) | |
| Actoren: | onderdeel van: Afdeling Onderwijskwaliteitszorg heeft als voorzitter: Mac Leod, Jules |
| Archieven: | Archief Hoger Onderwijs voor het Volk |
| Externe linken: | UGentMemorie - 1892 Hoger Onderwijs v/h Volk, geraadpleegd op 18/03/2014. |
| Bronnen: | Van Damme, Dirk. Universiteit en volksontwikkeling. Het 'Hooger onderwijs voor het Volk' aan de Gentse universiteit, 1892-1914. Uit het verleden van de RUG, 14. Gent,Archief Rijksuniversiteit Gent, 1983. Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging, deel II. Tielt, Lannoo, 1998, p. 1463. UGentMemorie - 1892 Hoger Onderwijs v/h Volk, geraadpleegd op 18/03/2014. |
| Citeren: | Archief Universiteit Gent, Hoger Onderwijs voor het Volk, AU1601 |